بسم اللّه الرحمن الرحيم پيشگفتار اهميت پرتو افكنى بر روابط و كنش و واكنش‌هاى ملت‌ها بر يك‌ديگر و نيز بايستگى وارسى ميزانِ تاثير گذارى و تاثير پذيرى اقوام گوناگون از همديگر در عرصه‌هاى مختلف اجتماعى ، سياسى ، اقتصادى و فرهنگى ، نيازمند يادآورى و گوشزد به اهل دانش و خرد نيست . از اين روى ، نگاه گسترده به روابط كشورها در عرصه‌هاى ياد شده و نيز توجه به زير ساخت‌هاى مشترك فرهنگى ، امرى مورد اعتنا و بايسته در علوم گوناگونى بمانند : تاريخ ، جغرافيا ، ادبيات ، روابط بين الملل و علوم سياسى و مملكت‌دارى به شمار مىآيد . ارتباط ديرينه‌ى فرهنگى ، تاريخى ، دينى ، سياسى و اجتماعى ملت‌ها و كشورهاى گوناگون با يك‌ديگر ، اهميت اين بررسى را دو چندان مىكند و انگيزه‌ى واكاوى اين مقوله در ميادين مختلف را ضرورتى مضاعف مىبخشد ، چنان ضرورتى كه غفلت از آن ، از ميان رفتن حافظه‌ى تاريخى و فراموش كردن بخش بزرگ و قابل اعتنايى از فرهنگ خودى را به ارمغان مىآورد و موجبات بريدگى فرهنگى نسل‌ها را فراهم مىسازد . زير ذره‌بين نهادن حضور زبانى يك قوم - كه مىتوان دريچه‌ى فرهنگى هر قوم را زبان آن قوم بدانيم - در فرهنگ قوم ديگر ، ما را به بزرگترين ، ديرينه‌ترين و عميق‌ترين دادوستد ميان دو فرهنگ و ملت رهنمون مىشود و از اين روش مىتوان به نمودهاى ديگر اين ارتباط پى برد . در راستاى همين دقيقه ، مىتوان از تلاش‌هاى دو بزرگ‌مرد تاريخ ، فرهنگ و ادب ايران زمين نام برد كه يكى در عرصه‌ى روابط زبانى - ادبى ايران و هند به چنين پژوهشى دست يازيد ( مرحوم احمد گلچين معانى در كتاب دو جلدى كاروان هند ) « 1 » و ديگرى در صحنه‌ى حضور زبانى ايران در امپراطورى عثمانى دست به قلم بُرد . ( مرحوم دكتر محمد امين رياحى خويى در كتاب زبان و ادب فارسى در قلمرو عثمانى ) « 2 » هنگامى كه از سوى همايش بين المللى ميراث مشترك ايران و عراق ، پيشنهاد ارسال

--> ( 1 ) ) با اين شناسنامه : كاروان هند : احمد گلچين معانى ، مشهد : آستان قدس رضوى ، 1368 ش ، 2 جلد ، چاپ اول ( 2 ) ) با اين شناسنامه : زبان و ادب فارسى در قلمرو عثمانى : دكتر محمد امين رياحى ، تهران : انتشارات اطلاعات ، 1390 ش ، چاپ دوم